Blog

Ken jij je Lifestyle for Brain Health?

23 januari 2015 | 0 reacties | Reageer

Ook al is het eind januari, toch blikken we nog even terug op een aantal momenten in 2014. Een jaar waarin dementie veel aandacht in de media heeft gekregen. Aandacht waardoor steeds meer mensen eens te meer beseffen, dat zijzelf of een van hun naasten grote kans hebben ooit deze ziekte te krijgen en dat hun leefstijl invloed heeft op hun gezondheid. Door niet te roken, meer te bewegen, gezonde maaltijden en alcohol met mate kan dementie tot op zekere hoogte worden voorkomen. Dat leefstijl ook van groot nut kan zijn tijdens de ziekte is ook een steeds belangrijker thema. Iets dat we hebben kunnen lezen in de laatste nieuwsbrief in de column van Mathieu Prevoo, specialist Ouderengeneeskunde & Kaderarts Psychogeriatrie in Orbis Glana in Geleen. We weten nog steeds niet precies waardoor dementie ontstaat, maar slagen er wel in steeds meer risicofactoren van deze ziekte in kaart te brengen. Een interessante ontwikkeling, want het blijkt dat mensen die een gezonde levensstijl hanteren, minder kans op dementie hebben. Onlangs hebben wij, samen met universiteiten in Ierland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, een website ontwikkeld waarmee je als het ware je hersenleeftijd kunt berekenen, en kunt nagaan wat je zelf nog kunt veranderen in je levensstijl. Dit levert een zogeheten Libra score op: Lifestyle for Brain Health. Wij onderzoeken nu in vijf huisartspraktijken hoe mensen van middelbare leeftijd (40-60 jaar) met deze Libra-score omgaan. Ga voor meer informatie naar: http://www.alzheimercentrumlimburg.nl/tinimce_files/Autumn_Newsletter_Dutch_v.4.pdf.

Dat neemt niet weg dat de vergrijzing in Limburg de komende jaren toeneemt en steeds meer oudere mensen zich zullen afvragen of hun vergeetachtigheid normaal is of dat het misschien een teken van dementie is? Als mensen met deze vragen naar de huisarts gaan, kunnen ze worden doorverwezen naar de geheugenpoli in Maastricht UMC+, waar een neuropsychologisch onderzoek zal plaatsvinden. In deze nieuwsbrief leest u meer over dit onderzoek en stelt dr. Inez Ramakers, een van de onderzoekers zich aan u voor. Inez zal de noodzaak toelichten van het verbeteren van het neuropsychologisch onderzoek bij dementie om een betrouwbare diagnose te stellen. Dit onderzoek is van fundamenteel belang bij het vaststellen van dementie, maar ook voor het geruststellen van mensen die zich onnodig zorgen maken. In 2015 en 2016 krijgt dit project alle aandacht en organiseert  Alzheimeronderzoekfonds Limburg diverse activiteiten om de herziening van dit onderzoek te financieren.

We informeren u ook over drie geslaagde evenementen van Alzheimeronderzoekfonds Limburg in 2014, waarbij mooie bedragen zijn opgehaald ten bate van onderzoek naar dementie. Tijdens het ‘Teeke Zingen’ op 8 december jl. liet onze ambassadeur Beppie Kraft samen met Angelina Meijer de zaal met 160 gasten soms kleine liedjes een grootste avond beleven… Het was een bijzondere avond! ‘Samen genieten voor het goede doel’ is zeker ook van toepassing op het Alzheimer Benefiet Artiestengala dat op 5 april plaats vond. Limburgse toppers traden geheel belangeloos op ten bate van Alzheimeronderzoekfonds Limburg. We waren heel blij met de cheque van €8.000 van Jacques Pustjens, die het Alzheimer Benefiet Artiestengala organiseerde. Daarnaast hebben we tijdens Wereld Alzheimer Dag gedanst tegen dementie op het Stationsplein in Roermond. Het evenement werd georganiseerd door Alzheimeronderzoekfonds Limburg samen met diverse lokale ondernemers uit Roermond.

Samen met anderen en dankzij ieders inbreng, groot of klein, kan Alzheimeronderzoekfonds Limburg diverse activiteiten in Limburg ontplooien en fondsen werven om wetenschappelijk onderzoek in Maastricht UMC+ mogelijk te maken. Wij zijn blij met uw betrokkenheid en hopen dat u ons ook dit jaar weer zult steunen.

Graag tot ziens op een van onze evenementen.

Prof Frans R.J. Verhey
Directeur Alzheimer Centrum Limburg en Hoogleraar neuropsychiatrie / ouderenpsychiatrie
 

8 januari 2015

In actie voor Alzheimer

In 2014 was het zover: ons nieuwe onderzoeksproject ging van start! Binnen Alzheimer Centrum Limburg wordt veel aandacht geschonken aan de rol van het vatenstelsel bij dementie. Gezonde bloedvaten zijn nodig voor een gezond brein. Als bloedvaten beschadigd raken, kan dat een grote impact hebben op het functioneren van onze hersenen en mogelijk leiden tot dementie. Reden voor ons om een nieuw onderzoeksproject te starten, waarin wij inzoomen op de rol van de bloed-hersenbarrière.

De bloed-hersenbarrière is een mechanisme dat werkt als een soort filter tussen het bloed in de hersenen en de hersenen zelf. Het zorgt ervoor dat schadelijke stoffen uit het bloed geen toegang krijgen tot de hersenen. Tegelijkertijd voert het afvalstoffen uit de hersenen af. Er zijn sterke aanwijzingen dat het functioneren van de bloed-hersenbarrière is verstoord bij dementie patiënten. Mogelijk speelt dit een rol bij het ontstaan of verergeren van de ziekte. Dit jaar is er een nieuwe promovendus – Whitney Freeze - aangesteld. Zij heeft inmiddels de eerste patiënten getest en gaat de komende drie jaar zo’n 140 proefpersonen testen met een geavanceerde MRI scan. Deze MRI scan is onlangs ontwikkeld door onderzoekers van Alzheimer Centrum Limburg.

De financiering van dit project kwam niet zomaar tot stand. Heel veel mensen hebben hier namelijk heel hard voor gefietst. In 2013 werd een spinning marathon georganiseerd door PGGM. Een grote happening waarbij veel medewerkers van PGGM de longen uit hun lijf hebben gefietst. Sommige deelnemers zaten vier uur achter elkaar op de fiets! Er werd uiteindelijk een bedrag van €32.000 opgehaald voor ons project. In 2014 werd de tandemtocht 2bike4Alzheimer georganiseerd. Bij deze jaarlijks terugkerende sponsoractie fietsen een groot aantal teams in een estafettetocht van 24 uur heel Nederland door. In 2014 fietsten zij vanuit Haarlem via Dordrecht, ‘s Hertogenbosch, Nijmegen, Zwolle - door nacht en regen - naar de finish in Amersfoort. Een pittige tocht die bij meeste deelnemers niet in de koude kleren ging zitten. Er werd een prachtig bedrag van bijna €90.000 opgehaald, waarvan de eerste €50.000 euro werden geschonken aan het project binnen Alzheimer Centrum Limburg.

Een aantal medewerkers van Alzheimer Centrum Limburg heeft uiteraard bij beide evenementen meegefietst en was geroerd door de grote hoeveelheid vrijwilligers en fietsers die deze sponsoracties tot een succes maakten. Als onderzoekers beseffen wij niet altijd waar het geld vandaan komt voor onze wetenschappelijke studies. Ja, het geld komt van een subsidiegevers, zoals Alzheimer Nederland en Alzheimeronderzoekfonds Limburg. Maar wie zijn precies de donoren? Welke sponsoracties zijn er gedaan? En hoeveel vrijwilligers zijn aan de slag geweest om het geld bij elkaar te krijgen? Dat besef komt pas door zelf ook mee te doen aan dergelijke acties. Het geeft ons extra veel motivatie om door te gaan met ons onderzoek.

Dr. Saartje Burgmans, post-doc onderzoeker Alzheimer Centrum Limburg

 

21 Augustus 2014 

Er was slecht nieuws en goed nieuws

Het slechte nieuws was eerder dit jaar dat opnieuw geneesmiddelenonderzoek bij Alzheimer geen positieve resultaten heeft laten zien. Dat was des te meer een teleurstelling omdat de verwachtingen hooggespannen waren. De middelen die werden getest waren het resultaat van jaren intensieve research: met gespecialiseerde immuun technieken kon de meest ‘verdachte’ boosdoener bij de ziekte van Alzheimer, het eiwit beta-amyloid, uit de hersenen verwijderd worden, en de hoop was dat met deze behandeling Alzheimer gestabiliseerd, of wellicht zelfs genezen en voorkómen kon worden. De ultieme droom, een inenting tegen Alzheimer, spatte wederom uit elkaar. Jaren van onderzoek, vele miljoenen euro’s en dollars waren geïnvesteerd, voorlopig zonder resultaat.

We zijn op dit moment terug naar af, en verder dan ooit verwijderd van ‘de oplossing’. Deze gang van zaken toont wederom aan hoe groot het raadsel Alzheimer nog steeds is, misschien wel veel ingewikkelder dan we ooit konden vermoeden.

Maar er was ook goed nieuws. De groei van het aantal patiënten met Alzheimer en andere vormen van dementie is minder hard dan op grond van eerdere onderzoeken werd aangenomen. Uit Nederlands, Deens, Engels en Amerikaans onderzoek bleek dat, vergeleken met 25 jaar geleden, er ongeveer 20% minder mensen met dementie zullen zijn. Voor de goede orde: nog steeds zullen er meer mensen met dementie bijkomen, maar niet zoveel als we in eerste instantie dachten. Hoe moeten we dat verklaren? Waarschijnlijk speelt de verbetering van de algemene gezondheidszorg hierbij een belangrijke rol. En het blijkt dat hoe gezonder mensen leven, hoe kleiner de kans op dementie. Dat geldt voor hart- en vaatziektes, maar ook voor psychosociale factoren en leefstijl. Niet alleen een hoog cholesterol en hoge bloeddruk zijn belangrijke risicofactoren, maar ook weinig bewegen en een weinig actieve levensstijl. Het blijkt zelfs dat de mensen die eerder een duidelijk doel hebben gehad in hun leven, later een geringere kans op dementie hadden. Daarmee is Alzheimer, althans deels, het resultaat van hoe mensen eerder in hun leven geleefd hebben, en de optelsom van allerlei beschadigende en beschermende factoren. Dat betekent dus dat mensen voor een gedeelte de kans op dementie zelf in de hand hebben.

De medemerkers van Alzheimer Centrum Limburg zijn momenteel bezig met een onderzoek waarmee mensen zelf deze risicofactoren in kaart kunnen brengen met een handige ‘app’ op de computer. We gaan dit nu uittesten bij verschillende huisartsen. Met deze app kunnen mensen adviezen krijgen over aanpassingen in hun leven, om de kans op dementie zoveel als mogelijk te doen verminderen.

Een van de voorbeelden waarmee we met ons onderzoek praktische toepassingen willen bieden, waar mensen hun voordeel mee kunnen doen. Komende tijd zult u meer van ons kunnen verwachten.

Prof Frans R.J. Verhey
Directeur Alzheimer Centrum Limburg en Hoogleraar neuropsychiatrie / ouderenpsychiatrie
 
 
6 mei 2014
 
Mensen met dementie hebben direct profijt van onderzoek van Alzheimer Centrum Limburg

Alzheimer Nederland maakt zich zorgen over de wetswijzigingen in de langdurige zorg. Deze hebben namelijk grote consequenties voor mensen met dementie en hun naasten. Onze grootste zorg betreft de dagbesteding, voornamelijk de toegang tot de kwaliteit ervan vanaf 2015.

Dam opwerpen
Om dementie beter te begrijpen, beter te behandelen en uiteindelijk te voorkomen is wetenschappelijk onderzoek natuurlijk hard nodig. In 2013 zette de Nederlandse overheid een belangrijke stap in de strijd tegen dementie: ze maakte 32,5 miljoen euro vrij voor het Deltaplan Dementie. Dit is een baanbrekend plan dat de explosieve groei van dementie moet indammen. Het staat voor onderzoek en zorginnovaties, het verbeteren van de zorg voor de patiënt van vandaag en het zoeken van oplossingen voor de patiënt van morgen.
 
Europese samenwerking
Ook Alzheimer Centrum Limburg speelt een belangrijke rol binnen dit plan: het Europese project ACTIFCare is het eerste onderzoek dat subsidie ontvangt uit het Deltaplan Dementie. Met een subsidie van bijna 2,5 miljoen euro wordt vanuit Maastricht een grootschalig onderzoek naar zorgverbetering voor patiënten met dementie gecoördineerd.
 
Relevant onderzoek
In 2000 werd het team in Maastricht als eerste officieel tot Alzheimer Centrum benoemd. Het onderzoek van Alzheimer Centrum Limburg staat dicht bij de mensen om wie het gaat, nieuwe wetenschappelijke kennis wordt altijd vertaald naar ontwikkelingen waar patiënten direct profijt van hebben. Inmiddels hebben Alzheimer Nederland, Alzheimer Centrum Limburg en Health Foundation Limburg - het fondsenwervende bureau van Maastricht UMC+ - hun krachten in de strijd tegen dementie gebundeld in Alzheimeronderzoekfonds Limburg. Met dit fonds zamelen we geld in voor onderzoek dat wordt uitgevoerd door Alzheimer Centrum Limburg.
 
Trots op samenwerking
De verwachting is dat het aantal mensen met dementie in de komende jaren enorm zal toenemen. Dementie is een probleem van de hele samenleving, en iedereen kan iets doen in de strijd tegen dementie. Als Alzheimer Nederland gaan wij voorop in die strijd, maar we kunnen een toekomst zonder dementie niet alleen realiseren. Daarom ben ik ontzettend trots op de goede samenwerking met Alzheimer Centrum Limburg en Alzheimeronderzoekfonds Limburg. Mede dankzij het Maastrichtse onderzoek, komen we samen steeds dichter bij ons uiteindelijke doel: het voorkomen en genezen van dementie.
 
Gea Broekema-Procházka
Directeur Alzheimer Nederland